نظام مطابقه در گویش شورابی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری زبان‌شناسی همگانی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

این مقاله به نقش شناسه‌های فعلی، واژه‌بست‌های مطابقه شخصی، ضمایر شخصی‌جدا‌‌‌ و‌ روابط نحوی آ‌ن‌ها در نظام مطابقه ‍شورابی، از گونه‌های زبان کوهمره‌ای، می‌پردازد. برپایه دو عامل زمان دستوری فعل و لازم یا متعدی‌بودن فعل، نظام مطابقه در این گویش به‌صورت‌ دوگانه،‌ یعنی فاعلی-مفعولی ‌‌و ‌‌غیرفاعلی-مفعولی ‌است. ‌‌مطابقه فاعلی-مفعولی در فعل‌های لازم فارغ از هر زمانی و فعل‌های متعدی زمان حال صورت می‌گیرد و  فاعل از طریق شناسه‌های فعلی با فعل مطابقه مستقیم دارد. در مطابقه غیرفاعلی-مفعولی که در فعل‌های متعدی مشتق از زمان‌های گذشته رخ می‌دهد، فاعل با فعل مطابقه مستقیم ندارد، ولی از طریق واژه‌بست‌های ضمیری با فعل مطابقه غیرمستقیم دارد. یکی از ویژگی‌های گویش شورابی، وجود دو دسته از واژه‌بست‌ها‌ی فاعلی و مفعولی است که در برخی موارد به‌‌لحاظ صرفی، نحوی و نقشی از یکدیگر متفاوت هستند. واژه‌بست‌های نوع اول از نوع بی‌نشان محسوب می‌شوند، اما نوع دوم نشان‌دار هستند. شورابی در مطابقه فاعلی-مفعولی مشابه فارسی معاصر است، اما در مطابقه غیرفاعلی-مفعولی، با فارسی معاصر تفاوت دارد. مطابقه غیرفاعلی-مفعولی، شامل رده‌های سه‌بخشی، کُنایی (کُنایی-مطلق) و غیرفاعلی-غیرفاعلی می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Agreement System in Shourabi Dialect

نویسنده [English]

  • Shahram Gerami
Ph.D. Student of General Linguistics, Allameh Tabataba'i University  
چکیده [English]

This paper generally deals with the function of personal verbal affixes, pronominal clitics and their syntactic relations in Shourabi agreement system, a dialect of Kouhmare language. Based on the tense system and the transitivity versus intransitivity of verbs, Shourabi follows the split system in its personal agreement system: Nominative-Accusative versus Non-Nominative-Accusative agreement systems. In Nominative-Accusative system which includes intransitive verbs in all tenses and transitive verbs in present tense, verbal suffixes agree with agent or subject in person and number, while in Non-Nominative-Accusative system which includes transitive verbs in all past tenses, agreement with Agent is realized through the oblique pronomical clitics. One specific characteristics of Shourabi is the existence of two separate sets of personal pro-clitics which, in some cases, are different from each other morphologically, syntactically and functionally. The first set is the unmarked while the second set is the marked one. In Nominative-Accusative Agreement System, Shourabi is like modern Persian, but in Non-Nominative-Accusative System, it is different. Non-Nominative-Accusative Agreement System includes the tripartite, ergative-absolutive and oblique-oblique sub-systems.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Agreement System
  • Personal Pronominal Clitics
  • Verbal Affixes