دانشگاه شیراز زبان‌شناسی گویش‌های ایرانی 2538-3574 1 2 2016 09 22 Consonant Assimilation in Zanjan Turkish Language: From the Perspective of Feature Geometry همگونی همخوان‌ها در زبان ترکی زنجان: رویکرد هندسه مشخصه‌های واجی 1 31 4131 10.22099/jill.2017.24910.1033 FA محمدجواد حجازی استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم مینا مهدیخانی دانشجوی دکتری زبانشناسی دانشگاه ازاد اسلامی واحد قم Journal Article 2017 03 27 The present study elucidates the process of consonant assimilation in the Turkish language of Zanjan within the theoretical framework of the geometry of phonological features, and specifies the nodes that are regularly involved in consonant assimilation. The theory of the geometry of phonological features is concerned with how different distinctive features get organized by phonological rules. The research question is whether consonant assimilation in Zanjan Turkish language can be explained within the framework of this theory. To answer this question, data was gathered through questionnaires, books and theses written in this field. After the introduction of theory, the right research method was used to analyze data. The observed assimilations were analyzed after identifying the frequency of occurrence. After presenting the samples, a typical example was chosen and a nonlinear representation of samples was provided. The results indicate that Zanjan Turkish language can be explained in terms of the geometry of phonological features theory and that most of the assimilations occur in the root node, resulting in complete assimilation. پژوهش حاضر به بررسی فرآیند همگونی همخوان‌ها در زبان ترکی زنجان می‌پردازد و برای نخستینبار آنرا در چارچوب نظریه هندسه مشخصه‌ها توضیح می‌دهد. در این پژوهش مشخصه‌هایی که به‌طور مرتب و عمدتا درگیر فرآیند همگونی همخوان با همخوان در زبان ترکی گونه زنجاناست مشخص می‌شود. مسئله پژوهش حاضر قابلیت تبیین فرایند همگونی در زبان ترکی زنجان بر اساس هندسه مشخصه‌های واجی است و اینکه یافته‌های زبان ترکی چه پیامدهایی برای نظریه هندسه مشخصه‌ها به همراه دارد. برای نیل به این مقصود با توزیع پرسشنامه به گویشوران و جمع‌آوری داده‌ها از کتب مختلف و با اتخاذ الگوی هم‌آمدگی- محور به تحلیل داده‌ها پرداخته شد. نتایج به‌دست‌آمده حاکی از آن بود که فرایند همگونی همخوان‌ها درزبان ترکی زنجان و در چارچوب نظریه هندسه مشخصه‌های واجی، قابل تبیین است و اکثر همگونی‌ها در شیوه تولید صورت‌گرفته و منجر به همگونی کامل می‌شوند.

دانشگاه شیراز زبان‌شناسی گویش‌های ایرانی 2538-3574 1 2 2016 09 22 Inflectional Constituents in the Finite Lexical Verbs of Korta Dialect (Qal'e-ganj) سازه‌های تصریفی فعل واژگانی خودایستا در گویش کُرْتَه (قلعه‌گنج) 32 73 4129 10.22099/jill.2017.24002.1017 FA عباسعلی آهنگر دانشیار زبان‌شناسی همگانی دانشگاه سیستان و بلوچستان سپهر صدیقی نژاد دانشجوی دکتری زبانشناسی همگانی دانشگاه سیستان و بلوچستان Journal Article 2017 01 03 Korta is one of the dialects the variants of which are spoken in Rūdbār-e Janub and Qal'e-ganj towns located in the south of Kerman Province. From the geography of language use perspective, it is found at the contact-zone between Rūdbāri dialect, belonging to Baškardi (= Bašākardi) dialect group and ultimately to Southwest Iranian Languages Family, and Makkorāni dialect of Balochi language, a member of Northwest Iranian Languages Family. Hence, it can be correctly predicted that from the perspective of linguistic properties, this dialect plays the role of a link between these two language families. Following a synchronic approach, the present study attempts to linguistically describe the inflectional constituents available in the structure of finite lexical verbs of  the Korta dialect variant spoken in Qal'e-ganj town. To this end, by recording the free speech and conversations of 7 (fe)male, middle-aged plus, illiterate and native informants, a linguistic corpus has been collected and analyzed. Research findings indicate that there are 15 inflectional constituents in the structure of the related verbs which fall under the three major types: 1- (past/present) verb stem; 2- pre-verbal constituents including the verbal proclitic (Ɂ)a-, the prefixes of negation, prohibition, subjunctive mood, imperative mood, and the subject proclitics; 3- post-verbal constituents including the prefixes of past-tense marking, causative marking, progressive marking, past-participle marker, the attributive copula, the subject personal pronouns, and the subject/object agent clitics. Moreover, Korta utilizes the split-ergative structure in the verb past-tense system. کُرْتَه از جمله گویش­هایی است که گونه­های آن در شهرستان­های رودبار جنوب و قلعه­گنج در جنوب استان کرمان رواج دارد و از منظر جغرافیای کاربرد زبان، در مرزگاه برخورد گویش رودباری، وابسته به گروه گویش­های بَشکَردی (=بَشاگَردی) و متعلق به خانواده زبان­های ایرانی جنوب غربی، با گویش بلوچی مکرانی از اعضای خانواده زبان­های ایرانی شمال غربی، واقع گردیده است. لذا به درستی می­توان پیش­بینی نمود که گویش مزبور از منظر ویژگی­های زبان­شناختی نقش حلقه اتصال این دو خانواده زبانی را ایفا می کند. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکردی همزمانی، می­کوشد سازه­های تصریفی موجود در ساختمان فعل واژگانی خودایستا در گونه کُرْتَه رایج در شهرستان قلعه­گنج را توصیف زبان­شناختی نماید. برای این منظور، یک پیکره زبانی از طریق ضبط گفتار آزاد و گفت‌وگوهای 7 گویشور زن و مرد میان‌سال به بالا و بیسواد بومی گردآوری و تحلیل شده است. نتایج پژوهش نشان می­دهد در ساختمان افعال مزبور پانزده سازه تصریفی به کار می­رود که زیر سه عنوان کلی جای می­گیرند: 1- ستاک (گذشته و حال) فعل؛ 2- سازه­های پیش‌فعلی: شامل پیش­بست فعلی (Ɂ)a-، پیشوندهای نفی، نهی، وجه التزامی، وجه امری و واژه­بست­های فاعلی پیش­بستی؛ 3- سازه­های پسْ­فعلی: شامل پسوندهای گذشته­ساز، سببی­ساز، استمرارساز، نشانه صفت مفعولی، فعل ربطی اسنادی، شناسه­های شخصی فاعلی،  واژه­بست­های عامل فاعلی و مفعولی. به علاوه، گویش کُرْتَه در نظام گذشته فعل از ساخت کُنایی دوگانه نیز بهره می­گیرد. 

دانشگاه شیراز زبان‌شناسی گویش‌های ایرانی 2538-3574 1 2 2016 09 22 Language Change: Evidences of Split Ergativity in Southern Tati Dialects دگرگونی زبانی: شواهدی از الگوی کنایی گسسته در گویش‌های تاتی جنوبی 74 101 4130 10.22099/jill.2017.24803.1030 FA علی صفری استادیار زبانشناسی دانشگاه حضرت معصومه (س) قم Journal Article 2017 03 11 The aim of this article is to study the split ergative construction in southern Tati dialects. The ergative construction can be seen in perfect aspect and in verbs which are derived from past stem. In this case, the agent and the object in transitive sentences are marked respectively with oblique and direct case. In intransitive sentences, only the argument of the verb is marked with direct case. The split ergativity has been described and compared in different Tati dialects. As it is shown, the split ergative in these dialects is disappearing and is being replaced with the nominative/accusative system due to the influence of Persian and Azeri which are languages without an ergative system. Eshtehardi is the most conservative dialect in which ergative system has been preserved. In other dialects, the agent has lost its oblique case. Following Yang (2000) the external and internal factors are considered to be effective in changing the ergative into nominative/accusative system. این مقاله برآن است تا نگاهی به ساخت کنایی گسسته در گویش‌های تاتی جنوبی و دگرگونی آن به صورت الگوی فاعلی داشته باشد.در گویش‌های تاتی جنوبی ساخت کنایی در نمود تام و فعل‌های مشتق از بن ماضی ظاهر می­شود. در این صورت عامل در جملات متعدی دارای حالت غیرمستقیم و مفعول دارای حالت مستقیم است. در جملات لازم تنها موضوع فعل دارای حالت مستقیم است. ساخت کنایی گسسته در گویش‌های مختلف تاتی جنوبی توصیف شده و با یکدیگر مقایسه شده­اند. در این مقاله نشان داده می‌شود که بر اثر نفوذ زبان‌های فارسی و ترکی که فاقد ساخت کنایی هستند، این ساخت در گویش‌های تاتی در حال ناپدیدشدن و تبدیل به الگوی فاعلی/ مفعولی است. در این میان گویش اشتهاردی محافظه­کارترین گویش محسوب می­شود و کنایی گسسته به طور کامل در آن حفظ شده است. در گویش‌های دیگر، عامل حالت غیرمستقیم خود را از دست داده است. برای تبیین چگونگی دگرگونی ساخت کنایی در تاتی به پیروی از یانگ (2000) عوامل بیرونی و درونی در تغییر الگوی کنایی موثر تشخیص داده می­شوند.  

دانشگاه شیراز زبان‌شناسی گویش‌های ایرانی 2538-3574 1 2 2016 09 22 The representation of motion concepts in Azari Turkish language بازنمود مفاهیم معنایی در افعال حرکتی زبان ترکی آذری بر اساس نظریه تالمی 102 121 4135 10.22099/jill.2017.24908.1032 FA هنگامه واعظی استادیار زبان‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت معراج نوعی هشجین دانش‌آموخته کارشناسی ارشد زبان‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت سیدمحمد رضی نژاد استادیار زبان شناسی همگانی دانشگاه محقق اردبیلی Journal Article 2017 03 27 This article investigates the representation of such motion concepts as manner and path in Azari Turkish language with regard to Talmy's typological theory (2000 A & B). Talmy has classified languages into two groups: verb-framed languages (in which the motion event is represented by the verb); and satellite –framed languages (in which the motion event is represented by the argument of the verb). The main goal of this paper is to find out the group to which Turkish language belongs and to challenge the verb-framed hypothesis in Turkish language. Thus, a corpus of 160 motion verbs was collected from Turkish dictionaries and recorded sounds of Turkish speakers. Examination of the verbs shows that Azari Turkish language has the properties of both groups. That is, the motion event can be represented by the verb itself and by the argument--particularly in complex predicates. Thus, Azari Turkish is placed in the middle of a continuum ranging from verb-framed to satellite-framed languages. This quality reveals that the category of motion verbs, previously considered verb-framed, has changed appreciably under the influence of Persian language. پژوهش حاضر به بررسی بازنمود مفاهیم معنایی مسیر و شیوه در فعل­های حرکتی زبان ترکی آذری بر اساس نظریه تالمی (2000 الف و ب)می­پردازد. در این چارچوب نظری، زبان­ها به دو گروه فعل‌بنیاد و قمربنیاد تقسیم می­گردند. در گروه اول رویداد حرکت از طریق فعل و در گروه دوم از طریق قمر بازنمایی می­شود. این پژوهش دو هدف را دنبال می­کند؛ اول این‌که زبان ترکی آذری در کدام یک از این گروه­ها قرار دارد. دوم، فرضیه فِرِز (2008) و مسگر‌خویی (1392) مبنی بر فعل‌‌‌بنیاد بودن آن را به چالش می‌کشد. به همین منظور پیکره­ای متشکل از 160 فعل حرکتی (اعم از ساده و مرکب) از فرهنگ لغت و صدای ضبط شده 20 گویشور (50-70 ساله) تهیه شده است. بررسی شواهد زبان ترکی نشان می­دهد که در بسیاری از فعل­های حرکتی ترکی آذری، عناصر حرکتی از طریق خود فعل محقق می­گردند. در دیگر افعال (به ویژه فعل‌های مرکب) نمود مسیر و شیوه از طریق وابسته فعلی در حاشیه آن صورت می‌گیرد. بنابراین در زبان ترکی آذری، ویژگی­های هر دو گروه مشاهده می­شود. از این رو زبان ترکی بر روی پیوستاری میان زبان­های فعل‌بنیاد و قمر‌بنیاد قرار دارد. چنین ویژگی‌ای نشان می‌دهد که رده افعال حرکتی در زبان ترکی که در گذشته فعل‌بنیاد تلقی می‌شدند، در حال حاضر تحت تاثیر زبان فارسی تغییر داشته‌اند که این امر خود را بیش‌تر در فعل‌های مرکب نشان می‌دهد. 

دانشگاه شیراز زبان‌شناسی گویش‌های ایرانی 2538-3574 1 2 2016 09 22 The Status of Women in Qashqai Oral Literature; from the Perspective of Critical Discourse Analysis جایگاه زنان در ادبیات شفاهی قشقایی: تحلیلی از منظر گفتمان شناسی انتقادی 122 160 4132 10.22099/jill.2017.24497.1025 FA ارسلان میرزایی دانش‌آموخته کارشناسی ارشد زبان‌شناسی همگانی دانشگاه آزاد اسلامی ‌واحد مرودشت محمد هادی فلاحی استادیار گروه زبان‌شناسی رایانه‌ای مرکز منطقه‌ای اطلاع رسانی علوم و فناوری Journal Article 2017 02 16 This paper examines the status of women in Qashqhai oral literature from the perspective of critical discourse analysis. The data consists of a series of couplets, proverbs, idioms and folk stories from Qashqai books written by Mardani Rahimi (1391 and 1378) and Kiani (1371), and other works compiled by the researchers. This study seeks to show that in the aforementioned works, ideology, power relations, ethnic customs and tribal traditions matter in analyzing the status of women. The data has been investigated according to Fairclough's three-dimensional model: description (vocabulary and grammar), interpretation (power, ideology, intertextuality) and explanation (social functionalism). On the description level, data is analyzed based on empirical, expressive and relational values; additionally, representations of discourse are studied in linguistic forms. On the levels of interpretation and explanation, the context in which texts are formed is analyzed. Having considered the data, the researchers found out that in most texts, women, compared to men, have a lower dignity and value. But this evaluation has changed in some texts and situations, and positive ratings of women can be observed. In general, women in Qashqai oral literature have positive value as long as they play the role of the mother, otherwise, there can be seen no evidence of equality with or superiority to men. Nevertheless, because of the social and cultural progresses, this issue is not acceptable among the younger generation. این مقاله به بررسی جایگاه زنان در ادبیات شفاهی قوم قشقایی از منظر تحلیل گفتمان انتقادی می­پردازد. داده­های مورد بررسی مجموعه­ای از دوبیتی­ها، ضرب­المثل­ها، اصطلاحات و داستان­های فولکوریک قشقایی است که از کتاب­های مردانی رحیمی (1391و1378)، کیانی (1371) و همچنین گردآوری­های نگارندگان به دست آمده است. پژوهش حاضر در پی پاسخ­گویی به این پرسش است که آیا می­توان با بررسی متون و استخراج روابط مبتنی بر ایدئولوژی، روابط قدرت، عرف و سنت­های قومی قبیله­ای به جایگاه زنان در ایل قشقایی پی برد؟ داده­های تحقیق بر اساس الگوی فرکلاف در سه سطح توصیف (واژگان و دستور)، تفسیر (قدرت، ایدئولوژی، بینامتنیت) و تبیین (کارکردگرایی اجتماعی) بررسی شده­اند. در بخش توصیف، داده­ها براساس ارزش­های تجربی، بیانی و رابطه­ای و نحوه­ی بازنمود گفتمان در ساخت­های زبانی، بررسی و سپس در بخش تفسیر و تبیین داده­ها، بافت موقعیتی تولید متون مورد بررسی قرار گرفته است. پس از بررسی داده­ها مشخص شد در اغلب متون بررسی شده زنان دارای ارزش و منزلتی پایین­تر از مردان هستند ولی این ارزش­گذاری در برخی از متون و در برخی از موقعیت­ها تغییر کرده و شاهد ارزش‌گذاری مثبت نسبت به زنان نیز می­باشیم. به طور کلی زنان در ادبیات شفاهی قوم قشقایی تنها در جایگاه و نقش مادر دارای ارزش مثبت می­باشند و در دیگر نقش­ها ارزش­گذاری چندان مثبتی ندارند و در اغلب موارد، نسبت به مردان نقش برابری ندارند. 

دانشگاه شیراز زبان‌شناسی گویش‌های ایرانی 2538-3574 1 2 2016 09 22 Stress and its Functions in the Hawrami Language تکیه و نقش‌های آن در زبان هَورامی 161 176 4133 10.22099/jill.2017.24295.1022 FA سیدمهدی سجادی دانشجوی دکتری زبانشناسی همگانی دانشگاه تهران Journal Article 2017 01 27 This paper aims to study the place of stress in word classes and its functions in the Hawrami language, one of the new Northwestern Iranian languages. I have interviewed ten illiterate native speakers of this language aged between 30 and 80, and have collected the data in a recording of about five hours. Furthermore, written materials within this domain and my linguistic intuition as a native speaker are used as sources of research literature. Data analysis indicates that stress is distinctive in this language and has three functions: 1. It changes the meaning of the word. 2. It changes the grammatical category of the word. 3. It is the distinguishing factor of grammatical gender in nouns and adjectives having the same formal markers. The grammatical gender in the masculine and feminine nouns ending in the vowels [a] and [i] and masculine and feminine adjectives ending in the vowel [a] is identified by the place of stress. هدف از نگارش این مقاله بررسی جایگاه تکیه در طبقه­ واژه­ها و نقش­های آن در زبان هورامی، یکی از زبان­های ایرانی نو شاخه شمال غربی، است. برای گردآوری داده­ها، از ده گویشور بومی بی‌سواد این زبان در سنین بین 30 تا 80 سالگی از طریق مصاحبه در حدود پنج ساعت ثبت و ضبط داده­ها انجام شده است. به علاوه، از شم زبانی نگارنده به عنوان گویشور بومی و منابع مکتوب در این زمینه به عنوان پیشینه پژوهش استفاده شده است. بررسی و تحلیل داده­ها نشان می­دهد که تکیه در این زبان تمایزدهنده و دارای سه نقش و کارکرد می­باشد: 1. سبب تغییر معنی واژه می­شود. 2. موجب تغییر مقوله دستوری واژه می­گردد. 3. عامل شناسایی و تشخیص جنس دستوری در اسم­ها و صفت­های دارای نشانگرهای صوری یکسان است. جنس دستوری در اسم­های مذکر و مؤنث مختوم به واکه‌های [a] و [i] و صفت­های مذکر و مؤنث مختوم به واکه [­a] از روی جایگاه تکیه قابل‌شناسایی است. 

دانشگاه شیراز زبان‌شناسی گویش‌های ایرانی 2538-3574 1 2 2016 09 22 The Study of the Arabic Words in the Bastaki Dialect بررسی واژه‌های عربی در گویش بستکی 177 202 4134 10.22099/jill.2017.25084.1039 FA محمد تدو دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی قزوین رضا میرزائی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین Journal Article 2017 05 08 Languages and dialects are means of communication and connection between adjacent areas in many countries. Iran's southern coastal areas have long had strong cultural ties with the southern Persian Gulf countries; from among different dimensions of such relations is the domain of language and dialect. Bastaki dialect is a branch of Larestani language spoken in the south of Iran, that has borrowed many words from the local languages spoken in the margins of Persian Gulf. No trace of such borrowings can be found in other Iranian languages and dialects. This article investigates the semantic and phonetic changes of the Arabic borrowings and the frequency of Arabic words and expressions in Bastaki dialect by using library and field research methods as well as concordancing method and by relying on the visual media within the domain of Persian Gulf. Results indicate that some local words and expressions of southern Persian Gulf countries have gone through semantic and phonetic changes, some others have become obsolete due to the widespread use of Persian language and media, and some have survived. The frequency of the words and expressions borrowed from the Arab states in the margins of Persian Gulf is considerable in Bastaki dialect. زبان و گویش وسیله برقراری ارتباط و حلقه وصل مردم مناطق همجوار در بسیاری از کشورها به شمار می‌رود. مناطق جنوبی ایران با کشورهای ساحلی جنوب خلیج فارس از دیرباز روابط فرهنگی پررنگی داشته­ اند که ازجمله ابعاد این مناسبات، حوزه زبان و گویش است. گویش بستکی از شاخه زبان لارستانی در جنوب ایران است که واژگان فروانی را از زبان‌های محلی حاشیه‌نشینان خلیج فارس وام گرفته است که نشانی از آن­ها در دیگر گویش‌ها و زبان‌های ایرانی دیده نمی‌شود. مقاله حاضر با روش کتابخانه ای، میدانی و بهره‌گیری از روش بسامدنگاری، با تکیه بر رسانه‌های تصویری حوزه خلیج فارس، به بررسی تغییرات آوایی و معنایی واژگان دخیل عربی در گویش بستکی پرداخته و میزان فراوانی لغات و اصطلاحات دخیل عربی در گویش بستکی را مشخص کرده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که برخی از لغات و اصطلاحات محلی کشورهای جنوبی حوزه خلیج فارس در گویش بستکی، با تغییرات معنایی و آوایی همراه شده، برخی دیگر به دلیل گسترش زبان و رسانه‌های فارسی زبان منسوخ شده و برخی دیگر همچنان به قوت خود باقی است. همچنین فراوانی واژگانی و اصطلاحات دخیل عربی به ویژه لهجه کشورهای حاشیه خلیج فارس در گویش بستکی قابل ملاحظه است.